Josif Pančić

U februaru ove godine je bila 125-ogodišnjica od smrti Josifa Pančića, jednog od najvećih srpskih naučnika, botaničara, lekara, biologa, profesora. Ono što sa sigurnošću možemo reći je da je postavio nove standarde u svetu nauke, koji i danas fasciniraju najveće svetske umove. Iako su na početku njegove karijere prognozirali da srpska flora i fauna ne obećavaju i da je na mapama botaničara Srbija bila samo bela mrlja (što je značilo neistražena zemlja), Josif Pančić je sa 102 novootkrivene vrste i oko 2500 opisanih, ucrtao Srbiju na evropske i svetske karte.

Studentski život  

Dok je studirao medicinski fakultet u Pešti, Pančić je kao i svaki student bio u potrazi za novcem za finansiranje školovanja. Muka ga je naterala da daje časove francuskog i italijanskog, što je dovelo do toga da postane večiti student, pa se njegovo školovanje oteglo na deset godina. Iako je bio vrsan lekar, bolji posao od vaspitača nije mogao da nađe. Vidno nezadovoljan svojim statusom, napustio je Austrougarsku i odlazi u Srbiju.

Sumnjivo lice stiglo u Užice

Nakon što je stigao u Srbiju, bio je sumnjiv po pitanju porekla, pa su ga smatrali Austrougarskim špijunom, što je odbijalo veliki broj poslodavaca. U iščekivanju posla, kao i svaki prosečan Srbin, morao je da traži utehu u drugim aktivnostima. Počeo je da šeta po Užičkom kraju, gde je stekao ljubav prema biljkama koje će kasnije istraživati.

From zero to hero

Zbog njegovog jedinstvenog i savesnog načina rada, bio je tražen u više okruga gde je lekarska profesija bila deficitarna. Jedan je od retkih koji je skupio hrabrost da učestvuje u lečenju pacijenata od tifusa u Jagodini. Tu je upoznao lepu Ljudmilu, kojom se kasnije i oženio.

Nakon više od 20 godina rada i istraživanja, pronašao je novu vrstu omorike (Picea omorika (Pančić) Purkyne) u zaseoku Đurići, koja ga je proslavila, i njegovo ime se pročulo u svetskim botaničarskim krugovima. Bio je jedini član Društva srpske slovesnosti koji je primljen bez objavljenog naučnog rada. Pored Društva srpske slovesnosti bio je i prvi predsednik i redovan član srpske kraljevske Akademije nauka, Srpskog učenog društva, Regia societas botanica ratisbonenbis, Srpskog lekarskog društva, počasni član bavarskog društva Polichia, Podrinske Sloge i Aleksinačke Čitaonice.

Za života objavio je veliki broj dela, od kojih je najpoznatije „Ribe u Srbiji“ (koju bi preporučili svim muškarcima). Interesantno je da je Josif Pančić jedan od prvih profesora koji je vodio svoje učenike na ekskurzije u prirodu (gde su verovatno razmatrali kakva lekovita dejstva može imati fermentisana šljiva). Šalu na stranu, Pančić je jedan od najvećih umova u srpskoj istoriji, gde je svojim primerom humanosti, upornosti i radoznalosti dostigao da se njegov lik odštampa na novčanicama od jednog i deset dinara. Po njemu je Institut za proučavanje lekovitog bilja dobio ime, a dospeo je i u časopis InterFON.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *