Privredni uspon Srbije za vreme kralja Uroša I

 

10250696_10203737393018276_1570235680_n

Uroš I bio je najmlađi sin Stefana Prvovenčanog, iz braka sa Anom Dandolo. Bio je oženjen Jelenom, za koju se često kaže da potiče iz kuće Anžujaca, premda za to nema dokaza.

Uroš I je stupio na presto u trenutku kada je Srbija bila manje ugrožena nego u prethodnom periodu. Epirska država, koja je u vreme Stefana Prvovenčanog i Radoslava bilo dominantna i  imala veliki uticaj na srpsku politiku, sada je bila oslabljena. Njeno mesto je zauzelo Nikejsko carstvo, sa kojim je Uroš na početku svoje vladavine bio u prijateljskim odnosima.

Otvaranje rudnika u Srbiji

Iako za vreme njegove vladavine Srbija nije postigla velike uspehe na spoljnopolitičkom planu, vladavina kralja Uroša je značajna zato što u tom periodu dolazi do razvoja Srpske privrede. Kralj Uroš je ubirao velike prihode od raznih dažbina koje je plaćao Dubrovnik, a jedan od najznačajnijih događaja tokom njegove duge vladavine predstavlja dolazak nemačkih rudara, Sasa, koji su doneli svoja umeća u kopanju rude i proizvodnje plemenitih metala. Zahvaljujući njima, dolazi do otvaranja rudnika, a sa procvatom rudarstva dolazi i do razvoja trgovine. Ovi prihodi su omogućili jačanje kraljevske vlasti i veći raskoš na dvoru, a ovaj privredni napredak su u potpunosti omogućili njegovi naslednici za kasnije ratne pohode i za razne graditeljske poduhvate.

Sukobi sa Ugarskom i situacija na Balkanu

Politička situacija na Balkanu se drastično promenila 1261. godine kada je Mihailo VIII Paleolog uspeo da osvoji Carigrad i restaurira Vizantijsko carstvo. Srbija se tako našla u sličnoj situaciji poput one iz XII veka, kada se povijala pod uticajem Vizantije i Ugarske, premda nijedna od ove dve velike sile nije bila moćna kao nekada, niti je Srbija bila tako nemoćna.

Ipak, ove dve zemlje su čitavu jednu deceniju određivale položaj kralja Uroša. Srpski kralj je tako bio prinuđen da šalje pomoć  ugarskom kralju Beli IV u ratu sa češkim kraljem. Nešto kasnije, srpski kralj kralj tako povezao rodbinskim vezama sa Ugarskom, sklopivši brak svog sina Dragutina sa Katalinom, unukom Bele IV. U istoriografiji postoje nedoumice kada je brak sklopljen, ali je poznato da se Uroš I se u jednom momentu otrgao od vlasti Bele IV, i da je 1267/8. godine napao Mačvansku banovinu, kojom je upravljao unuk ugarskog kralja.

U ovom sukobu, Uroš je nakon početnog uspeha poražen i zarobljen, pa je bio prinuđen da plati otkup, i da obnovi vazalnu obavezu prema ugarskoj. Verovatno da je do pomenutog braka došlo tek nakon poraza, a stariji Urošev sin, Dragutin je postao mladi kralj, i tako je unapred određen za naslednika prestola. Međutim, tom prilikom Dragutin nije dobio poseban deo kraljevine kojom bi upravljao, što je i na kraju dovelo do njegovog sukoba sa ocem.

10311914_10203737392818271_1756475908_n

Srpski dvor nedostojan vizantijske princeze

O odnosima sa obnovljenom Vizantijom malo toga je poznato. Ipak, poznat je plan o braku između careve kćerke Ane i Uroševog mlađeg sina Milutina, pošto se u Vizantiji smatralo da će Milutin naslediti presto. Međutim, Vizantijskom poslanstvu na srpskom dvoru se nije dopao način života, koji su smatrali nedostojnim jedne princeze, pa do braka nije došlo.

Pobune i sukobi

Dragutin je u više mahova tražio od oca da mu dodeli oblast za izdržavanje, ali je njegov otac kralj Uroš I odbijao da mu dodeli povlastice. Čini se da iza njegovog odbijanja stoji težnja da se otklone i poslednji ostaci samostalnosti pojedinih delova srpske državne teritorije.

Tokom svoje duge vladavine Uroš se sukobio sa Dubrovnikom, i tri puta je pokušavao da osvoji grad, ali nije uspeo da ga osvoji. Poslednji put je to pokušao 1275. godine, i ovaj rat je njegova poslednja politička akcija, jer se tada ponovo zaoštrio sukob sa njegovim sinom, koji je na kraju završen Uroševim porazom, 1276. godine, nakon čega se on povukao u Humsku zemlju, zamonašio i umro 1277. godine.

 10299430_10203737394138304_518676860_n

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *