,,NEĆE GROM U AUTO“

Mnogi su čuli za Majkla Faradeja, a ako ima slučajno onih koji nisu, sledi ukratko njegova biografija. Majkl Faradej (Michael Faradey), engleski hemičar i fizičar, rođen je 22. septembra 1791. godine u Njungton Batsu, a umro u Londonu 25. avgusta 1867. godine. Bio je član kraljevskog društva, a njegova najznačajnija naučna dostignuća su iz oblasti magnetizma i elektriciteta.

1

ŽIVOT

Rođen je u malom mestu, koje danas nosi naziv Južni London. S obzirom da je živeo u siromašnoj porodici, morao je sam da vodi računa o sebi i svom obrazovanju, pa je tako sa 14 godina počeo da radi kao mladi prodavac, a postao je i zamenik tadašnjeg knjigovođe. U toku rada je pročitao mnogo knjiga i zainteresovao se za nauku, pre svega za elektricitet. Sa 19 godina otišao je studije kod priznatih hemičara tog doba i ubrzo postao laboratorijski asistent.

KARIJERA

Faradejevi najveći naučni radovi, kao i oblast u kojoj se proslavio, bili su vezani za elektricitet. 1820. godine pažnju poklanja pripremi nerđajućeg čelika. Time se bavio nekoliko godina, ali bez uspeha. 1821. godine je počeo da radi na uređaju koji bi se zasnivao na principu elektromagnetske rotacije, uz pomoć magneta, metalne čase koja je napunjena živom i bakarne žice. Tako je stvorio prvo značajnije otkriće u oblasti elektromagnetizma koje mu donosi slavu. Taj izum je poznat pod nazivom homopolarni motor. Nekoliko godina kasnije postaje direktor Kraljevske institucije, a zatim odbija mesto profesora na novoosnovanom Londonskom Univerzitetu.

3

FARADEJEV KAVEZ

Jedan od najznačajnijih izuma ovog svetski priznatog fizičara i hemičara, poznat je pod nazivom Faradejev kavez ili Faradejev štit, koji je naučnik izumeo 1836. godine. O čemu se zapravo tu radi? Poznata poslovica glasi: „neće grom u koprive“. Ovde je zaista o tome i reč. Samo što je kod kaveza kopriva najčešće zamenjena automobilom, koji predstavlja površinu provodnika. Faradej je dokazao da se električna struja kreće po površini provodnika, a ne u njegovoj unutrašnjosti. Zbog toga, elektricitet ne može da prodre spolja u kavez koji je sačinjen od dobrog provodnog materijala. Ovakva pojava kavez čini dobrom zaštitom od spoljašnjih uticaja. Najpoznatiji primer Faradejevog kaveza je automobil. Kretanje elektrona duž površine metala služi da stvori električno neutralno područje unutar kaveza. Sačinjen je tako da štiti putnike u samom automobilu od udara groma, recimo. Međutim, ako direktno pogodi čoveka, udar groma je opasan po život.

22

U eksperimentu, prikazanom na sledećem linku, to se može i videti:

U glavnoj ulozi se našao voditelj emisije „Top Gear“ koja se prikazuje na BBC-u. Eksperiment je izveden u visokonaponskoj laboratoriji u Berlinu. Veštačka munja koja je usmerena na automobil, napravljena je pod naponom od preko 6000 volti. Naravno da je napon mnogo manji od onog koji munja proizvede, ali se suštinski ništa ne menja, osim što mnogo viši napon znači veću mogućnost grejanja nekih delova automobila, njihovo topljenje ili zapaljenje. To su sve efekti koji mogu zadesiti šasiju automobila ali ne mogu da dođu do njegove unutrašnjosti.

[ratings]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *