Život i vladavina Stefana Uroša III (Dečanskog)

Još za vreme vladavine svog oca, kralja Milutina, Stefan je bio određen za očevog naslednika. Nosio je titulu mladog kralja, i dobio je na upravu nekadašnju oblast kraljice Jelene, njegove bake. Jezgro ove oblasti bila je Zeta, u kojoj je on samostalno upravljao. Međutim, pod pritiskom vlastele, podigao je pobunu protiv svog oca 1314. godine. Ova pobuna je brzo ugušena, i Stefana je koštala ne samo zemlje i titule, već je izgubio i vid po očevom naređenju. Narednih sedam godina je proveo u Carigradu. Ovaj događaj je bio predmet brojnih glasina, koje su se uvećale kada je Stefan progledao. U svakom slučaju, jedini sačuvani izvor koji govori o pobuni, potvrđuje da Stefan nije u potpunosti oslepljen.

Stefan_Uros_III

Povratak kralja?

Premda oslepljen i u izgnanstvu, Stefan nije zaboravljen. Njegove molbe za povratak su našle odjeka u crkvenim krugovima. Moguće da je presudna okolnost za njegov povratak bilo zauzimanje episkopa Danila, koji je molio i kralja Milutina, i tadašnjeg arhiepiskopa Nikodima za njegov povratak. Konačno, Stefanu je oko 1320. godine dozvoljen povratak, i dobio je od oca župu Budimlju za izdržavanje, dok je za naslednika određen njegov brat Konstantin.

Međutim, njegova sudbina se značajno promenila nakon smrti kralja Milutina 29. oktobra 1321. Stefan je uspeo da porazi svog brata Konstantina, i da se kruniše za kralja 6. januara 1322. godine.

Sam protiv svih

Odnosi između Srbije i Bugarske su se poremetili nakon razvoda bugarskog cara i Stefanove sestre Ane. Građanski rat koji se u Vizantiji vodio između starog cara Andronika II i njegovog unuka Andronika III se odrazio i na Srbiju. Kralj Stefan Uroš III je u tom ratu podržao Andronika II, koji je međutim izgubio rat i presto. Andronik III je nakon pobede, zajedno sa Bugarskom planirao napad na Srbiju. Ove pripreme nisu ostale nezapažene, i srpski kralj se pripremao za sukob.

Bitka kod Velbužda: Pobeda ili poraz?

Battle_of_VelbazhdVelika srpska vojska je krenula Bugarima u susret. Dve vojske su se sukobile 28. jula 1330. godine kod Velbužda (današnji Ćustendil), i bugarska vojska je pretrpela težak poraz, sam bugarski car je stradao. Tom prilikom se u bici naročito istakao mladi kralj Dušan.

Budući da ova pobeda nije do kraja iskorištena, i da nakon nje nisu usledila nova osvajanja dolazi do velikog nezadovoljstva vlastele koja je podstakla mladog kralja Dušana na pobunu.

Tako se on već početkom 1331. godine, prvi put pobunio protiv oca, da bi do sukoba ponovo došlo sredinom godine, kada je opkolio svog oca i primorao ga na predaju. Stefan je bio u zatočeništvu u zvečanskoj tvrđavi, gde je i preminuo pod nejasnim okolnostima.

Prema kasnijim kazivanjima Nićifora Grigore i Camblaka, javlja se teorija da je kralj Stefan Uroš III udavljen u Zvečanu. Njegova zadužbina je manastir Visoki Dečani. On je započeo gradnju manastira 1327. godine, a nastavio ju je kralj Dušan nakon njegove smrti, i trajala je do 1335. godine. Freske su završene oko 1350. godine i glavni majstor je bio Fra Vita iz Kotora.

Stefan Uroš III u narodu je ostao zapamćen kao Stefan Dečanski, po svojoj zadužbini.

Visoki_Decani

[ratings]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *