Beogradski maraton

Pre nešto više od 2500 godina, u staroj Grčkoj, u mestu Maraton, vodio se rat između Persijanaca i Atinjana. Persijanci su pokušavali da ih pokore, dok su Grci odolevali udarima osvajača sa istoka, a posle dugogodišnjih borbi, konačno su uspeli da savladaju neprijatelja. Mit kaže kako je jedan od učesnika tog rata, Filipid, trčao od Maratona do Atine, čak 42 kilometra, kako bi objavio Atinjanima pobedu. Kada je to učinio, izdahnuo je, a iza njega je ostao spomenik u vidu najteže atletske discipline.

Maraton je bio deo prvih modernih Olimpijskih igara održanih 1896. u Atini. Tada je staza iznosila 40 kilometara a pobedio je grčki atletičar Spiridon Luis, iako je usput svratio u lokalnu krčmu da popije čašu vina.
1908. godine u Londonu usvojena je dužina od 40.195 km koja je i danas zvanična dužina maratona.
Trenutne rekorde u muškoj, odnosno ženskoj kategoriji, drže Kenijac Denis Kipruto Kimeto (2:2:58) i Britanka Pola Redklif (2:15:25).

slika1

Kod nas maraton počinje da se održava od 1988. godine, a preteča toga bila je trka od Obrenovca do Beograda 1910. godine. Dužina staze iznosila je 23 km, dok je sledeće godine dužina bila dvostruko veća – 46.7 km.

1990. godine JSD Partizan i Grad Beograd organizuju maraton, u to se uključuju brojne državne institucije, MUP, Jugoslovenska narodna armija i mnoge druge. Tada Beogradski maraton dobija i sertifikat međunarodne organizacije i ulazi u odabrano društvo. Pobednici prvog pravog Beogradskog maratona bili su Džozef Nazau iz Kenije (2:19:32) i naša Suzana Ćirić (2:45:9).
Te godine su u program maratona uključeni polumaraton i „Trka zadovoljstva“ na 5000 metara.

Za vreme sankcija, takmičari su dolazili do okolnih država, a odatle su bili prevezeni putničkim vozilima u Beograd. U teškim okolnostima, Beogradskom maratonu je podršku pružio i osnivač maratonskog pokreta, Fred Libou (Fred Lebow), koji je 1993. istrčao polumaraton u znak protesta protiv sankcija koje su bile na snazi. Osnivač njujorškog maratona je preminuo 1994, a od 1995. na Beogradskom maratonu se dodeljuje nagrada koja nosi njegovo ime.

1999. godine održan je prvi maraton na svetu u ratnim uslovima. Tada se odustalo od maratona zbog NATO bombardovanja, ali je ipak održan pošto je bez poziva došlo nekoliko takmičara iz sedam zemalja, kako i mnogobrojni prijatelji manifestacije, pa je 39 takmičara pretrčalo celu stazu za 3 sata i 17 minuta, i svi zajedno su prošli kroz cilj sa visoko podignutim rukama. To je i jedini maraton u kojem su svi učesnici bili pobednici.

Na 21. Beogradskom maratonu 2008. godine, pojavio se maratonski plamen, što je je prvi put u Evropi da se plamen pojavi van granica Grčke.

slika 2

Ove godine na programu najbrojnije sportske manifestacije biće maraton, polumaraton, dečiji maraton i „Trka zadovoljstva“. Očekuje se oko 28 000 učesnika.

Rekorde Beogradskog maratona drže Jafet Kosgei, Kenijac koji je 2006. završio trku za 2 sata, 10 minuta i 54 sekunde, i rumunska atletičarka Kristina Pomaku, koja je 2001. trku završila za 2 sata, 29 minuta i 44 sekunde.

Videćemo da li će ove godine biti postavljen novi rekord, možda se istakne neka nova Olivera Jevtić ili Suzana Ćirić, ali sigurno je samo da će 30. Beogradski maraton i ove godine biti na svetskom nivou i najveća sportska manifestacija u regionu.

Marko Dubak

Izvori fotografija: www.danubeogradu.rs, www.bgdmarathon.rs

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *